DÜZYazım ve düzenleme · rehber

Haber Dili ve Yazım Kuralları: TDK'ya Göre En Sık 20 Hata ve Doğrusu

Son güncelleme: 3 Ekim 2026Yazar: KEYDAL5 dk okuma

Neden önemli?

Yazım hatası okurun güvenini sarsar: "de"yi bitişik yazan bir haberin sayılarına da şüpheyle bakılır. İkinci neden aramadır: okur "Türkiye'nin" diye arar; "Türkiyenin" yazan haber eşleşmeyebilir. Üçüncü neden hukuktur: 5187 sayılı Kanun kapsamındaki düzeltme taleplerinin bir kısmı yanlış yazılmış ad ve unvanlardan kaynaklanır. Aşağıdaki kurallar TDK Yazım Kılavuzu'ndan haber odası için seçildi; tereddütte kalınan her kelime sozluk.gov.tr'de "Yazım Kılavuzu" sekmesinden kontrol edilir.

1–4: de/da ve ki

1. Bağlaç olan de/da ayrı yazılır: "Belediye de karara katıldı." Bulunma hâli eki bitişiktir: "Belediyede toplantı yapıldı." Test: cümleden çıkarınca anlam bozulmuyorsa bağlaçtır, ayrı yazılır.
2. Bağlaç de/da hiçbir zaman "te/ta" olmaz: "Bakanlık ta açıkladı" yanlış, "Bakanlık da açıkladı" doğru. Ek olan -te/-ta ise ünsüz uyumuna girer: "Bakanlıkta toplantı."
3. Bağlaç olan ki ayrı yazılır: "Açıkladı ki tarife değişmeyecek." Kalıplaşmış birkaç kelimede bitişiktir: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, oysaki, sanki, meğerki.
4. İlgi ve sıfat yapan -ki bitişiktir: "Meclisteki oylama", "dünkü karar", "belediyeninki."

5–8: Kesme işareti

5. Özel adlara gelen çekim ekleri kesmeyle ayrılır: "Konya'ya", "Meclis'in", "TÜİK'e". Yapım ekleri ayrılmaz: "Konyalı", "Ankaralılar".
6. Kurum adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılır; kurum adının kendisi ek almışsa ayrılmaz: "Türkiye Büyük Millet Meclisine" (TDK kuralı: kurum adlarında kesme kullanılmaz), ancak kısaltmalarda kullanılır: "TBMM'ye". Haber odası için pratik kural: tam kurum adı kesmesiz, kısaltma kesmeli.
7. Kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ve kısaltmanın okunuşuna göre yazılır: "AA'ya", "TÜİK'ten", "BİK'in" (okunuş: bik), "KVKK'ya" (okunuş: ka-ve-ka-ka).
8. Sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: "2026'da", "15'inci", "3'e karşı 2."

9–12: Büyük harf

9. Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: "Basın İlan Kurumu", "Örnek Belediyesi Meclisi". Cins ad olarak kullanılınca küçük: "belediye meclisi dün toplandı."
10. Unvanlar addan önce ya da sonra gelince büyük, tek başına kullanılınca küçük: "Belediye Başkanı Ayşe Örnek açıkladı" / "belediye başkanı açıkladı". Haber odası için basit kural: ad varsa büyük, yoksa küçük.
11. Ay ve gün adları belirli bir tarih bildiriyorsa büyük: "2 Ekim 2026 Cuma"; genel kullanımda küçük: "ekimde seçim yok".
12. Yön adları özel ada dahilse büyük: "Doğu Karadeniz", "Güneydoğu Anadolu Bölgesi"; yön bildiriyorsa küçük: "kentin doğusunda".

13–16: Sayılar ve tarihler

13. Metinde tek standart: TDK, büyük sayıların metin içinde "3 bin 500" biçiminde yazılmasına izin verir; tablo ve grafiklerde "3.500" kullanılır. Haber odası tek biçim seçer ve her yerde uygular.
14. Ondalık ayırıcı virgüldür, binlik ayırıcı noktadır: "yüzde 12,4", "1.250 lira". İngilizce kaynaktan çevirirken nokta-virgül ters döner; kontrol edin.
15. Tarih: "2 Ekim 2026" (gün ay yıl); rakamla yazılırsa "02.10.2026". Saat: "14.30" (nokta ile).
16. Yüzde ve para birimi: Metinde "yüzde 15" ve "15 lira"; tablolarda "%15" ve "₺15" ya da "15 TL". Yüzde işareti rakama bitişik yazılır (%15), "% 15" yanlıştır.

17–20: Kısaltmalar ve noktalama

17. Kısaltma ilk geçtiği yerde açılır: "Basın İlan Kurumu (BİK)". Kurum kısaltmaları büyük harfle ve noktasız: TBMM, TÜİK, AA.
18. Tırnak içindeki alıntı kelimesi kelimesine aktarılır; alıntıdan sonra gelen ek tırnağın dışına yazılır: Başkan "Zam kaçınılmazdı" dedi; "Zam kaçınılmazdı"nın ardından…
19. Virgül: Özne uzun olsa da özneden sonra virgül konmaz ("Belediye meclisi dün toplandı"); sıralı cümleler ve ara sözler virgülle ayrılır; "ve", "veya", "ile" bağlaçlarından önce virgül konmaz.
20. Ünlem ve soru işareti haberde başlığa girmez; üç nokta kesilen alıntıyı gösterir, gerilim yaratmak için kullanılmaz.

Haber odası stil notu

TDK'nın seçenek bıraktığı her yerde (sayı yazımı, saat biçimi, kurum adlarının kısaltılması) haber odası tek bir karar verir ve bunu bir sayfalık stil notuna yazar: hangi kısaltmalar açıklanmadan kullanılır (AA, TBMM), para birimi nasıl yazılır, unvanlar nasıl kısaltılır, yer adları (il/ilçe) başlıkta nasıl verilir. Not, yayın sisteminin editör ekranından bir tıkla açılır ya da yazım denetimi sözlüğüne eklenir. Cümle düzeyindeki haber dili kuralları (kısa cümle, etken çatı, sıfatsızlık) haber yazma teknikleri sayfasında, yapı kuralları haber nasıl yazılır rehberinde. Yazım denetimi araçları için araç dizinine bakın; LanguageTool'un Türkçe desteği sınırlıdır, TDK esastır.

Sık sorulan sorular

"Her şey" mi, "herşey" mi?

Ayrı: "her şey". Benzer biçimde "hiçbir" ve "birçok" bitişik, "her biri", "pek çok", "bir şey" ayrı yazılır. TDK'nın bitişik yazılan kelime listesi en sık karışanları içerir.

Kurum adı kısaltmasını başlıkta kullanabilir miyim?

Okurun bildiği kısaltmalar (TBMM, AA, TÜİK) başlıkta kullanılabilir; daha az bilinenler açık yazılır ya da ilk paragrafta açılır. Yerel kurum kısaltmaları (belediye şirketleri gibi) başlıkta açık yazılır.

Yabancı özel adlara gelen ekler?

Okunuşa göre kesmeyle ayrılır: "Google'a", "YouTube'da", "New York'ta". Yabancı kurum adlarının Türkçe karşılığı yerleşmişse o kullanılır: "Avrupa Birliği", "Dünya Sağlık Örgütü".

Saat yazımında iki nokta mı, nokta mı?

TDK saat ve dakika arasında nokta kullanır: "14.30". Haber odası tutarlılık için tek biçim seçer; iki nokta (14:30) yaygın olsa da TDK biçimi noktadır.

Kaynaklar

• TDK — Yazım Kılavuzu ve Güncel Türkçe Sözlük
• TDK — Yazım Kuralları (Noktalama, Kesme İşareti, Büyük Harf, Sayılar)
• 5187 sayılı Basın Kanunu m.14 — düzeltme ve cevap

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.